Yma cewch awgrymiadau syml i helpu plant i ddeall a rheoli blinder.
Mae plant yn defnyddio egni trwy'r dydd.
Mae hyn yn cynnwys pan fyddan nhw’n gwisgo, bwyta, golchi, chwarae, dysgu yn yr ysgol, a threulio amser gydag eraill.
Mae lludded yn golygu teimlo'n flinedig iawn, yn brin o egni, neu wedi ymlâdd.
Gall effeithio ar sawl rhan o fywyd plentyn neu berson ifanc, yn ogystal ag ar eu teulu.
Gall lludded newid faint o egni sydd gan blentyn ar gyfer:
- Gofalu am ei hun
- Gwneud gwaith ysgol
- Chwarae a dilyn diddordebau
- Treulio amser gyda ffrindiau
Beth All Fod yn Anodd?
Gall lludded effeithio ar:
- Y corff (teimlo'n flinedig yn gorfforol)
- Yr ymennydd (trafferth meddwl, canolbwyntio neu gofio)
Gall hefyd effeithio ar gydbwysedd a sut mae'r corff yn gweithio.
Os nad yw plentyn yn deall pam mae’n teimlo'n flinedig, gallai fod yn rhwystredig iddo.
Gall blinder wneud dysgu a gwaith ysgol yn anoddach.
Awgrymiadau ar gyfer Rheoli Lludded
Cynllunio Eich Diwrnod
- Ceisiwch gynllunio ymlaen llaw er mwyn i chi wybod sut ddiwrnod neu wythnos sydd o’ch blaenau.
- Cadwch at drefn reolaidd (deffro, bwyta prydau bwyd, a mynd i'r gwely ar yr un adegau).
- Gwasgarwch weithgareddau dros amser yn hytrach na gwneud llawer i gyd ar unwaith.
- Cadwch bethau pwysig gerllaw i osgoi gwastraffu egni yn chwilio amdanyn nhw.
- Cymysgwch weithgareddau prysur gyda rhai tawel (egnïol → gorffwys → egnïol).
- Cymerwch seibiant yn aml, nid dim ond pan fyddwch chi wedi blino’n lân.
- Yn ystod seibiant, newidiwch eich osgo - ymestyn, sefyll, neu orffwys eich llygaid.
- Ewch ar eich cyflymder eich hun. Mae rhuthro yn defnyddio mwy o egni.
- Defnyddiwch ddyddiadur neu gynllunydd i sylwi pryd fydd gennych fwy neu lai o egni.
- Gwnewch dasgau anoddach ar wahanol ddiwrnodau, gydag amser gorffwys rhyngddyn nhw.
Defnyddio Eich Egni yn Ddoeth
- Byddwch yn garedig â chi'ch hun - does dim angen i chi wneud popeth mewn un diwrnod.
- Dewiswch gymysgedd o bethau y mae angen i chi eu gwneud a phethau rydych chi'n eu mwynhau.
- Gofynnwch am help pan fydd ei angen arnoch, neu gadewch i rywun arall helpu.
- Sylwch pa weithgareddau sy'n gwneud i chi deimlo'n hapusach neu'n rhoi egni i chi.
Cadwch eich egni ar gyfer y pethau sydd bwysicaf i chi.