Nid yw fy mhlentyn yn dilyn cyfarwyddiadau

Gellir cyfeirio at ddealltwriaeth o iaith hefyd fel iaith dderbyniadol neu ddealltwriaeth. Dyma'r gallu i wneud synnwyr o wybodaeth lafar.

Efallai fydd plant sydd ag anawsterau deall iaith wneud y canlynol:

Peidio â dilyn cyfarwyddiadau’n gywir
Ymddangos fel ei fod yn eich anwybyddu
Ailadrodd y cyfan/rhannau o gwestiynau a chyfarwyddiadau yn hytrach nag ymateb iddyn nhw
Ailadrodd geiriau neu ymadroddion yn hytrach na chynhyrchu rhai eu hunain
Dilyn trefn yr ystafell ddosbarth trwy wylio beth y mae plant eraill yn ei wneud
Dod o hyd i weithgareddau sy'n dibynnu ar wrando ar iaith yn anodd ymdopi â nhw
Meddu ar sgiliau darllen mecanyddol da ond does dim ddealltwriaeth wirioneddol e.e. yn gallu darllen llyfr ond methu ateb cwestiynau am beth y maen nhw wedi'i ddarllen
Cael anhawster cofio gwybodaeth
Defnyddio strategaethau i guddio anawsterau deall e.e. newid y pwnc neu wylio wyneb y siaradwr i ddyfalu'r ateb

Strategaethau i gefnogi dealltwriaeth o iaith yn yr ysgol

Enillwch sylw'r plentyn cyn siarad trwy ddweud ei enw neu drwy ysgogiadau corfforol, fel cyffwrdd â'i fraich
Ceisiwch leihau ymyriadau
Byddwch yn ymwybodol o lefel dealltwriaeth y plentyn
Symleiddiwch eich geirfa (geiriau) a'ch brawddegau
Lleihewch hyd eich brawddeg, gan dorri'n ddarnau byrrach
Ailadroddwch eiriau allweddol ac aralleirio cyfarwyddiadau yn ôl yr angen
Siaradwch yn araf — defnyddiwch saib a phwyslais i dynnu sylw at y wybodaeth allweddol
Defnyddiwch awgrymiadau gweledol i gefnogi eich iaith e.e. ystum, lluniau, gwrthrychau, mapio meddwl
Rhowch ddigon o amser i'r plentyn wrando ac ymateb
Gwiriwch fod y plentyn yn deall y dasg (e.e. gofynnwch iddo ailadrodd neu aralleirio'r cyfarwyddyd)
Anogwch y plentyn i ofyn am gymorth os nad yw rhywbeth yn cael ei ddeall
Rhowch amser ychwanegol ar gyfer dysgu cysyniadau a geirfa newydd
Ceisiwch osgoi defnyddio cysyniadau haniaethol fel “cyn” neu “ar ôl” wrth roi cyfarwyddiadau
Anogwch y plentyn i ddefnyddio strategaethau wrth brosesu gwybodaeth, fel ymarfer y cyfarwyddyd yn dawel, neu nodi geiriau pwysig yn y cyfarwyddiadau
Anogwch y plentyn i ofyn am gymorth pan nad yw'n siŵr beth i'w wneud

Dechreuwch trwy roi cynnig ar rai o'r awgrymiadau sy’n cael eu darparu. Os bydd eich pryderon yn parhau, gallwch drefnu cyfarfod gydag athro dosbarth eich plentyn neu CADY yr ysgol (Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol). Gallan nhw rhoi mwy o fewnwelediad ar sut mae'ch plentyn yn cyfathrebu yn yr ysgol.

Mae llawer o ysgolion yn brofiadol o gynnal sgrinio iaith a lleferydd er mwyn adnabod plant y gallai fod angen cymorth arnyn nhw. Mae'r sgrinio hyn yn helpu i greu rhaglenni wedi'u teilwra y gall staff ysgol hyfforddedig eu gweithredu. Yn aml, dyma'r holl gefnogaeth sydd ei hangen ar eich plentyn.

Mewn rhai achosion, gall ysgolion hefyd weithio gydag Athrawon Arbenigol, sydd â hyfforddiant ychwanegol mewn Anghenion Iaith, Lleferydd a Chyfathrebu. Os nad yw'ch plentyn yn dangos cynnydd gyda'r rhaglen yn yr ysgol, gall athrawon drafod datblygiad eich plentyn gydag Athro Arbenigol. Mae'r athrawon hyn yn cydweithio'n agos â Therapyddion Iaith a Lleferydd y GIG, a all gynnig arweiniad ynghylch a oes angen cymorth pellach.

Mewn rhai achosion, efallai y bydd atgyfeiriad at wasanaeth Therapi Iaith a Lleferydd y GIG yn briodol ar gyfer asesiad a chyngor. Mae staff yr ysgol yn y sefyllfa orau i ddarparu gwybodaeth am sut mae cyfathrebu eich plentyn yn effeithio ar ei ddysgu a'i berthynas. Gallan nhw hefyd rannu pa gymorth y maen nhw eisoes wedi'i rhoi ar waith i gynorthwyo datblygiad iaith, lleferydd a chyfathrebu eich plentyn. O ganlyniad, rydym yn argymell eu bod nhw’n atgyfeirio'ch plentyn at y gwasanaeth.

Mae rhagor o wybodaeth i gefnogi cyfathrebu hefyd ar gael drwy: