Neidio i'r prif gynnwy

Cyn-diabetes

Mae cyn-diabetes yn gyflwr pan fydd eich lefelau glwcos yn y gwaed yn uwch na'r arfer, ond ddim yn ddigon uchel i gael diagnosis o ddiabetes math 2. Nid oes gan cyn-diabetes unrhyw symptomau ond mae pobl sy'n byw gyda chyn-diabetes mewn perygl uchel o ddatblygu diabetes math 2 dros y 5-10 mlynedd nesaf. Meddyliwch am cyn-diabetes fel rhybudd. 
NEWYDDION DA: Gydag arferion iach, mae’n bosibl gwrthdroi cyn-diabetes ac atal datblygu diabetes math 2.

Sut rydyn ni'n profi am ddiabetes a chyn-diabetes

Mae prawf gwaed o'r enw 'HbA1c' yn mesur faint o glwcos (siwgr) sydd ynghlwm wrth gelloedd coch y gwaed. Mae HbA1c yn fesur o'ch glwcos cyfartalog dros y 3 mis diwethaf. 

  • HbA1c Arferol: Islaw 42 mmol / mol  

  • Cyn-diabetes:  42-47 mmol / mol  

  • Diabetes: 48 mmol / mol neu fwy 

Rydych chi'n fwy tebygol o ddatblygu diabetes Math 2 os: 

  1. Mae gennych aelod o'r teulu â diabetes math 2 
    (Mae'r risg o ddatblygu diabetes Math 2 tua 15% os oes gan un rhiant ddiabetes math 2 a 75% os oes gan y ddau riant ddiabetes math 2) 

  2. Rydych chi’n smygu 

  3. Rydych chi'n berson hŷn (Er bod diabetes math 2 yn dod yn fwy cyffredin mewn pobl iau) 

  4. Rydych dros eich pwysau neu’n ordew  

  5. Rydych chi wedi cael diabetes yn ystod beichiogrwydd 

  6. Rydych chi o ethnigrwydd Asiaidd / Affricanaidd / Affro-Caribïaidd 

  7. Rydych chi wedi cael trawiad ar y galon neu strôc o'r blaen 

  1. Rydych chi'n anweithgar yn gorfforol 

Sut ydw i'n darganfod fy risg o ddatblygu diabetes math 2? 

Gallwch ddarganfod eich risg bersonol o ddiabetes math 2 drwy ateb ychydig o gwestiynau syml ar offeryn Diabetes UK Darganfyddwch eich Risg. 

I gael mynediad at yr offeryn, dilynwch y ddolen hon. 

Os ydych chi wedi cwblhau asesiad Darganfyddwch Eich Risg Diabetes UK ac wedi cael gwybod eich bod chi mewn perygl UCHEL o ddatblygu diabetes math 2, yna byddem yn eich cynghori i gysylltu â'ch meddygfa i ofyn am brawf gwaed diabetes - HbA1c. 

Os ydych chi wedi cael diagnosis o gyn-diabetes gan eich meddyg teulu neu nyrs practis, yna dylech chi gael cynnig prawf gwaed diabetes blynyddol - HbA1c - i wirio a ydych chi wedi datblygu diabetes math 2. Bydd rhaglen atal diabetes BIPCTM yn cysylltu â chi i roi rhagor o wybodaeth i chi am gyn-diabetes a'r opsiynau cymorth sydd ar gael i helpu i leihau eich risg o ddatblygu diabetes math 2. 

 

Sut i leihau eich risg o ddatblygu diabetes math 2 

  • Bwyta diet iach a chytbwys – Gofynnwch i'ch gweithiwr gofal iechyd proffesiynol eich cyfeirio at ddietegydd os hoffech help gyda hyn. Gallwch hefyd ymweld â'r Gwefan Pwysau Iach am fwy o wybodaeth 

  • Aros yn egnïol – Gall eich gweithiwr gofal iechyd proffesiynol eich atgyfeirio at y Cynllun Cenedlaethol Atgyfeirio Ymarfer Corff (NERS) 

  • Rhoi'r gorau i ysmygu – Mae gwybodaeth ar gael i’ch helpu i roi’r gorau i ysmygu trwy Helpa Fi i Stopio 

  • Lleihau Alcohol – Os hoffech unrhyw gyngor neu gymorth ynghylch defnyddio alcohol, mae nifer o opsiynau ar gael i chi: 

    • DASPA  - Un pwynt mynediad ar gyfer cyngor, gwybodaeth a llwybr hawdd i wasanaethau i'r rhai sy'n cael eu heffeithio gan y defnydd o alcohol yn y CTM 

    • DAN 24/7 – Llinell gymorth cyffuriau ac alcohol dwyieithog am ddim i bobl sy'n byw yng Nghymru 

Cliciwch yma i ddarganfod faint o unedau o alcohol rydych chi'n ei yfed bob wythnos

Gwirod a
Chymysgedd
(25ml /40%)

 Gwydriad
Prosecco
(125ml /12%)		 Botel o
Seidr
(330ml /5%)		 Gwydriad Canolig
o win gwyn
(175ml /13%)		 Peint o
Gwrw
(568ml /4%)		 Gwydriad Canolig
o win coch
(175ml/14%)

Rhaglenni gwybodaeth cyn diabetes am ddim:  

  • Rhaglen X-PERT 

Addas i unrhyw un sydd â diabetes cyn-diabetes, neu math 2. Mae'r rhaglen hon yn cael ei chyflwyno dros chwe sesiwn mewn lleoliad grŵp. 

Sesiwn 1: Beth yw Cyn-diabetes a Diabetes? 
Sesiwn 2: Maeth ar gyfer Iechyd Ymwybyddiaeth Braster 
Sesiwn 3: Cwis Ymwybyddiaeth Carbohydradau 
Sesiwn 4: Seicoleg Bwyta, Labeli Bwyd a Gweithgarwch Corfforol 
Sesiwn 5: Cymhlethdodau Posibl 
Sesiwn 6: Crynodeb a'r Ffordd Ymlaen 

  • Let’s Prevent Diabetes Cymru 
    Rhaglen addysg ar-lein am ddim i unrhyw un sydd mewn perygl o ddatblygu diabetes math 2, sydd dros 18 oed ac sy'n byw yng Nghymru. I gael mynediad at Let's Prevent Diabetes Cymru ewch i’r wefan a chwblhau'r cais hunan-atgyfeirio. 

Oes gennych chi ddiddordeb mewn mynychu cwrs addysg X-PERT? Gofynnwch i'ch nyrs practis am atgyfeiriad.  

Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am gyn-diabetes yma: 

 

Dilynwch ni: