Dathlu ein cydweithwyr yr Wythnos Patholeg Genedlaethol 2026 hon
Mae'r wythnos hon yn nodi #WythnosPatholegGenedlaethol, dathliad blynyddol o batholeg mewn gofal iechyd a gwyddoniaeth feddygol, a'i rôl hanfodol wrth ddarparu gwybodaeth ddiagnosteg i gleifion a chlinigwyr.
Mae patholeg yn sail i bron pob gwasanaeth clinigol ac amcangyfrifir bod 95% o lwybrau clinigol yn dibynnu ar gleifion sydd â mynediad at wasanaethau patholeg effeithlon, amserol a chost-effeithiol. Rydym yn dathlu ein cydweithwyr sy'n gweithio o fewn Patholeg yn CTM yr wythnos hon, gan dynnu sylw at eu gwaith a'r gwahanol wasanaethau o fewn y ddisgyblaeth hon.
Mae Gavin Rees yn Wyddonydd Biofeddygol mewn Haematoleg a Thrallwysiad Gwaed yma ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg. Un o'i brif gyfrifoldebau yn ei rôl yw profi samplau gwaed cleifion a darparu canlyniadau pwysig i'r timau clinigol i helpu i wneud diagnosis, trin a monitro ystod o gyflyrau sy'n effeithio ar gelloedd gwaed. Gall y cyflyrau hyn gynnwys anaemia, haint neu hyd yn oed lewcemia. Mae Gavin hefyd yn gweithio yn yr Adran Trallwysiad Gwaed yn profi gwaed cleifion i bennu eu grŵp gwaed a ffactorau pwysig eraill i ddarparu trallwysiadau gwaed a allai achub bywydau i gleifion. Gan ddefnyddio sgiliau gwyddonol, mae Gavin yn gallu pennu a dehongli canlyniadau a darparu cynhyrchion gwaed sy'n gwella ansawdd bywyd/achub bywyd sy'n cyfrannu'n sylweddol at ofal cleifion.
Mae Catrin Jones yn Ymarferydd Cyswllt (AP) mewn Patholeg Gellol yn BIP Cwm Taf Morgannwg. Mae Catrin yn gyfrifol am ddelio â samplau meinwe cleifion sy'n cael eu cymryd a'u hanfon i'r adran patholeg gellog; gall y samplau hyn amrywio o sampl croen bach i organ gyfan! Gan weithio o fewn tîm o Gynorthwywyr Labordy Meddygol, Ymarferwyr Cyswllt eraill, Gwyddonwyr Biofeddygol a Patholegwyr i gwblhau tasgau sy'n gysylltiedig â rhedeg labordy o ddydd i ddydd, prif rôl Catrin yw paratoi samplau i'w gweld ar sleidiau gwydr i Patholegydd eu gweld o dan y microsgop. Mae hyn yn cynnwys ymgorffori meinwe mewn cwyr paraffin i gynhyrchu bloc meinwe a defnyddio microtom i dorri adrannau tenau o hyn. Mae'r adrannau meinwe hyn wedi'u gosod ar sleidiau a'u staenio fel y gellir gweld manylion cellog y meinwe. Mae hyn yn caniatáu i'r patholegydd weld y sleid yn glir a rhoi diagnosis. Yma y byddai’n gallu gweld cyflyrau clinigol gan gynnwys clefydau llidiol fel Crohn's, neu hyd yn oed celloedd canseraidd a chyn-ganseraidd. Mae Catrin hefyd yn cefnogi rhedeg technegau arbenigol fel imiwnohistocemeg sy'n darparu rhagor o fanylion cellog i Patholegwyr eu gweld a'u hadrodd yn ogystal â sicrhau bod atgyfeiriadau at brofion genetig/genomeg yn cael eu gwneud. Mae'r gwasanaeth a ddarparwn yn sicrhau bod gan glaf ddiagnosis llawn a chynhwysfawr a all helpu i lywio eu llwybr triniaeth.
Mae Shan Passmore yn Uwch Wyddonydd Biofeddygol mewn Microbioleg / Firoleg. Shan yw'r arweinydd tîm sy'n goruchwylio'r broses o ddarparu gwasanaethau Microbioleg / Firoleg diagnosteg o ddydd i ddydd sy'n perfformio sgrinio clefydau heintus ar gyfer bacteria a feirysau. Mewn Microbioleg, mae'r tîm yn canfod ac yn adnabod bacteria mewn ystod eang o samplau cleifion, fel gwaed, wrin, ac ysgarthion. Mae hyn yn helpu timau clinigol i wneud diagnosis o gleifion â heintiau fel sepsis, a all fod yn niweidiol iawn os nad ydyn nhw’n cael eu trin yn gyflym. Yn y labordai unwaith y bydd y bacteria wedi'u nodi, gall y tîm wedyn benderfynu ar y gwrthfiotig cywir i'w roi i'r claf. Mae'r gwasanaeth Firoleg yng Nghwm Taf Morgannwg yn chwarae rhan hanfodol wrth ganfod nifer o feirysau, gan gynnwys y rhai sy'n gysylltiedig â symptomau anadlol.
Mae Laura Hewitt yn Gynorthwyydd Labordy Meddygol o fewn y Bwrdd Iechyd ac mae'n gyfrifol am gefnogi'r Gwyddonydd Biofeddygol Labordy a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill i gynnal profion diagnostig sy'n helpu i ganfod a rhoi diagnosis bacteria a heintiau. Mae Laura yn gyfrifol am gasglu, paratoi a phrosesu samplau fel gwaed, wrin, crawn a swabiau organau cenhedlu, gan sicrhau cywirdeb ac effeithlonrwydd trwy gydol pob cam o'r broses brofi. Mae Laura yn teimlo mai'r rhan orau o'i rôl yw gwybod bod yr hyn y mae'n ei wneud yn helpu pobl yn uniongyrchol ac yn cyfrannu at eu lles.
Mae Katelin Jenkins yn Wyddonydd Biofeddygol mewn Haematoleg a Thrallwysiad Gwaed. Fel Gwyddonydd Biofeddygol, mae Katelin yn gweithio y tu ôl i'r llenni o'r gwasanaeth gofal iechyd yn perfformio ystod o brofion i sicrhau bod y cleifion yn cael y gofal sydd ei angen arnyn nhw. Mae Katelin yn angerddol am haematoleg a banc gwaed oherwydd ei bod yn teimlo'n ymwneud iawn â gofal cleifion ac yn cael effaith ar gleifion, er nad yw mewn rôl sy'n wynebu cleifion. Fel Gwyddonydd Biofeddygol mae Katelin yn cael gwneud tasgau diddorol, fel morffoleg ffilm gwaed lle rydym yn edrych ar waed claf o dan y microsgop, gan ddisgrifio'r celloedd a welwn.
Mae Samantha Howell yn Wyddonydd Biofeddygol Arbenigol, a’i rôl yw trin samplau cleifion yn y labordy, o fiopsïau bach i sbesimenau mawr o’r colon, y groth a’r fron. Mae Samantha yn dyrannu’r samplau ac yn dewis y meysydd mwyaf defnyddiol yn glinigol a fydd yn helpu i wneud diagnosis. Yna caiff y darnau hyn o feinwe eu hymgorffori mewn blociau o gwyr paraffin, lle caiff darnau tenau eu torri, eu lliwio a’u hasesu ar sleidiau microsgopig i roi diagnosis a fydd yn galluogi cleifion i gael y gofal a’r driniaeth fwyaf cywir a phriodol. Hoff ran Samantha o’r rôl yw gweld amrywiaeth eang o sbesimenau a dysgu am anatomeg, gan wybod hefyd y bydd unrhyw beth sy’n cael ei ddarganfod yn helpu cleifion i wybod beth sy’n bod, er mwyn gallu dechrau eu helpu i wella.
Ffion Evans a Heidi Weekes. Mae Ffion yn Wyddonydd Biofeddygol ac mae Heidi yn Gynorthwyydd Labordy Meddygol yn yr adran biocemeg yma ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg.
Mae Heidi yn gyfrifol am dderbyn, paratoi a phrosesu samplau fel gwaed ac wrin, cynnal a chadw offer labordy a chynnal gwiriadau ansawdd.
Mae cyfrifoldebau Ffion yn cynnwys dadansoddi samplau cleifion a gwerthuso'r canlyniadau, gweithredu a chynnal offer labordy arbenigol, a sicrhau sicrwydd ansawdd. Mae Heidi a Ffion yn gweithio ar y cyd i sicrhau gwasanaeth diagnostig effeithlon a diogel.
Rachel Saurin a Roger Morgan. Mae Rachel yn Swyddog Cymorth Ansawdd ac mae Roger yn Swyddog Rheoli Ansawdd ym maes Patholeg. Mae dyletswyddau Rachel yn cynnwys cofnodi cyfarfodydd, cynnal archwiliadau, mapio tymheredd offer labordy, a chymorth gyda monitro tymheredd. Mae Rachel yn gymorth rhagorol i’r tîm ansawdd!
Mae rôl Roger yn cynnwys rheoli archwiliadau, hyfforddiant ansawdd, cydymffurfiaeth â safonau UKAS, Asesu Technoleg Iechyd (HTA) a’r Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA), monitro tymheredd, diffyg cydymffurfiaeth, ymchwiliadau Datix, adrodd ar Ddangosyddion Perfformiad Allweddol, cyfarfodydd cludo patholeg, gweithgareddau MDR, a gweinyddu’r system rheoli ansawdd electronig. Ychwanegodd Roger hyn am ei rôl: Rwyf wedi gweithio ym maes Ansawdd am y rhan fwyaf o fy ngyrfa, felly rwy'n credu y gallaf rannu fy mhrofiad a'm gwybodaeth. Rwyf hefyd yn mwynhau cyfrannu at welliannau o fewn Patholeg, sy’n aml yn arwain at arolygiadau gorfodol ac asesu gwell. Mae ansawdd yn hanfodol wrth reoli cysondeb prosesau a gweithdrefnau er mwyn sicrhau bod y claf yn cael y canlyniadau cywir ac, o ganlyniad, y driniaeth orau bosibl.
 diddordeb mewn rôl o fewn Patholeg yn CTM?
01/11/2026