Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth 2026

Mae Ystafell Ellis yn ysbrydoli cefnogaeth newydd i blant niwroamrywiol ar draws ein hysbytai

Ar ôl lansio Ystafell Ellis yn Ysbyty'r Tywysog Siarl ym mis Ragfyr, mae staff a theuluoedd yn Adran Argyfwng Paediatrig eisoes yn gweld ei effaith ac yn archwilio sut y gellid datblygu cymorth tebyg ledled Cwm Taf Morgannwg.

Wedi’i ariannu drwy’r gymuned ac Elusen GIG CTM cafodd yr ystafell ei chreu i gefnogi plant a allai gael amgylcheddau ysbyty prysur yn llethol, yn enwedig y rhai sy'n niwroamrywiol neu sydd ag anghenion dysgu ychwanegol.

Gan ddefnyddio technoleg prosiectu rhyngweithiol, mae'r gofod yn troi lleoliad clinigol yn amgylchedd deniadol a thawel lle gall plant ryngweithio gyda gemau a delweddau wedi'u prosiectu tra bod clinigwyr yn cynnal asesiadau.

Ar gyfer llawer o blant niwroamrywiol, gall adrannau argyfwng fod yn amgylcheddau synhwyraidd iawn. Mae Ystafell Ellis yn helpu i leihau pryder, gan ganiatáu i glinigwyr gynnal archwiliad a thrin plant mewn lleoliad tawelach wrth helpu teuluoedd i deimlo'n fwy tawel eu meddwl.

Wrth i sefydliadau ledled y DU nodi Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth, mae'r prosiect hefyd yn annog timau yng Nghwm Taf Morgannwg i feddwl yn wahanol am sut y gall amgylcheddau ysbytai gefnogi plant niwroamrywiol a'u teuluoedd yn well.

Mae'r staff yn yr adran yn dweud bod yr ystafell eisoes yn gwneud gwahaniaeth. Mae plant a allai fod wedi cael trafferth goddef archwiliadau yn y gorffennol yn gallu ymgysylltu â'r amgylchedd ymdrochi tra bod clinigwyr yn gwirio arsylwadau neu'n asesu anafiadau.

Rhannodd un rhiant yr effaith y gall yr ystafell ei chael ar deuluoedd, gan ddweud: “Gan wybod bod y cyfleuster hwn ar gael, nid wyf bellach yn ofni mynd â fy mhlentyn i’r ysbyty. Ni allaf roi mewn geiriau pa wahaniaeth y bydd hyn yn ei wneud! Diolch!”

Disgrifiodd rhiant arall ymweliad diweddar ag Adran Achosion Brys, gan egluro: “Aethom i’r Adran Achosion Brys neithiwr ac roedd fy mab yn cael meltdown ac yn niweidio’i hun. Roedd yn torri fy nghalon ac roeddem bron â gorfod gadael heb driniaeth. Aeth y nyrs â ni i mewn i’r ystafell drochi, lle’r oedd eira’n disgyn, ac fe dawelodd fy mab ar unwaith. Eisteddodd wrth y wal, yn hapus ac yn dawel, a golygodd hynny y gallai gael ei drin yn iawn.”

Disgrifiodd un aelod o staff BIP CTM yr ystafell fel “adnodd gwych i blant sy'n ofni bod yn yr ysbyty, nid dim ond y rhai sydd ag anghenion dysgu ychwanegol.”

Dywedodd aelod arall o'r tîm y gall y gofod ymdrochi helpu clinigwyr i asesu plant mewn ffordd fwy hamddenol, gan egluro bod y gyfnod o “dynnu sylw o'r gemau rhyngweithiol yn caniatáu i ni gynnal archwiliadau."

Mae staff hefyd wedi tynnu sylw at sut mae'r amgylchedd o fudd i rieni a gofalwyr yn ogystal â phlant, gydag un cydweithiwr yn nodi "pan fydd plentyn yn teimlo'n dawelach, mae rhieni'n teimlo'n fwy sicr, sy'n helpu i greu profiad gwell i bawb."

Wedi'i ysbrydoli gan Ellis

Cafodd y prosiect ei ysbrydoli gan Ellis Cummings, a gafodd ddiagnosis o Anhwylder Sbectrwm Awtistaidd yn dair oed. Ar ôl profi pa mor heriol y gallai ymweliadau â’r ysbyty fod, dechreuodd rhieni Ellis, Rob a Gemma, godi arian i greu amgylchedd ymdrochi tebyg i'r un a ddefnyddiodd Ellis yn ei ysgol.

Gyda chefnogaeth gref gan y gymuned a chefnogaeth gan Elusen GIG Cwm Taf Morgannwg, datblygodd y syniad yn gyflym i mewn i brosiect sy'n helpu llawer o deuluoedd eraill erbyn hyn.

Dywedodd Rob a Gemma: “Fel rhieni, rydym yn gwybod pa mor llethol gall ymweliadau â’r ysbyty fod i blant fel Ellis. Pan ddechreuon ni godi arian, roedden ni'n gobeithio gwneud pethau ychydig yn haws iddo. Mae gweld yr ystafell nawr yn helpu plant a theuluoedd eraill yn golygu llawer iawn i ni, a gobeithiwn y gall ysbrydoli mwy o brosiectau fel hyn fel y gall hyd yn oed mwy o blant deimlo'n fwy tawel a chael gwell cefnogaeth pan fyddant yn dod i'r ysbyty.”

Dysgu ac edrych ymlaen

Fel rhan o waith ehangach i wella profiadau plant ag anghenion ychwanegol, mae timau bellach yn archwilio ffyrdd o adeiladu ar y prosiect, gan gynnwys datblygu cynnwys ymdrochi i helpu plant i baratoi ar gyfer gweithdrefnau fel sganiau neu ymweliadau theatr.

Dywedodd Abe Sampson, Pennaeth Elusen a Chynhyrchu Incwm Elusen GIG Cwm Taf Morgannwg, bod y prosiect yn dangos y dylanwad y gall cymunedau ei gael pan ddawn nhw at ei gilydd:

“Trwy benderfyniad teulu Ellis a haelioni cefnogwyr, rydym wedi gallu creu gofod sy’n helpu plant i deimlo’n fwy tawel ac yn cael mwy o gefnogaeth yn ystod ymweliad a all fod yn llawn straen i’r adran damweiniau ac achosion brys.

Rydym yn awyddus i adeiladu ar y llwyddiant, gan gynnwys codi arian ar gyfer ystafell synhwyraidd newydd yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg a sgyrsiau gyda theuluoedd ym Mhen-y-bont ar Ogwr am sut y gallwn wella profiadau i blant yn Ysbyty Tywysoges Cymru.”

Ar hyn o bryd mae'r Elusen yn cefnogi digwyddiad codi arian cymunedol i greu ystafell synhwyraidd yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg, gan ddarparu amgylchedd tawelu arall i blant a allai gael trafferth mewn lleoliadau clinigol prysur. Gallwch gefnogi'r ymgyrch yma.

Yn ystod Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth, rydym yn gobeithio y bydd llwyddiant Ystafell Ellis yn annog mwy o sgyrsiau gyda theuluoedd a chymunedau am sut y gall amgylcheddau ysbytai barhau i esblygu er mwyn cefnogi plant niwroamrywiol yn well.

Os ydych chi neu'ch teulu wedi defnyddio Ystafell Ellis ac yr hoffech rannu adborth neu brofiadau, byddai tîm Elusen GIG CTM wrth eu boddau yn clywed gennych. Rydym hefyd yn awyddus i gysylltu â theuluoedd a phobl ifanc a allai fod â diddordeb mewn helpu i lunio prosiectau a gwella yn y dyfodol i gefnogi plant niwroamrywiol ar draws ein hysbtyai.

Gallwch gysylltu â'r tîm Elusen yn ctm.charity@wales.nhs.uk.

20/03/2026