Diwrnod Canser y Byd - Pwysigrwydd symud a chymuned yn ystod adferiad canser
Mae Chwefror 4 yn nodi Diwrnod Canser y Byd, diwrnod sy’n cael ei arsylwi yn rhyngwladol sy'n codi ymwybyddiaeth o ganser ac yn annog ei atal, ei ganfod yn gynnar a'i drin.
Yn ôl amcangyfrifon, bydd 1 o bob 2 o bobl yn cael diagnosis o ganser yn ystod eu hoes, a’r tu ôl i bob diagnosis mae profiad unigryw.
I nodi Diwrnod Canser y Byd, mae parkrun a MOVE Against Cancer yn cynnal digwyddiad thema arbennig ym Mharc Aberdâr ddydd Sadwrn 7 Chwefror.
Gan annog pawb i gymryd rhan, mae hwn yn gyfle i bobl ddod at ei gilydd, mwynhau'r awyr agored, a phrofi manteision cerdded, loncian neu wirfoddoli er eich iechyd a'ch lles eich hun.
Stori Rachel - Pam mae hyn yn bwysig
Mae Rachel Reed, Ymarferydd Iechyd Cyhoeddus yn CTM, yn gwybod yn uniongyrchol pa mor bwysig y gall symud a chymuned fod yn ystod adfer canser. Wedi cael diagnosis o ganser y coluddyn yn ddim ond 33 oed, dywed Rachel:
"Roedd yn rhaid i mi lywio byw gyda chanser yn ifanc a dysgu adsefydlu fy iechyd a'm lles; Gwnaeth parkrun wahaniaeth enfawr i mi."
Mae Rachel wedi bod yn gwella o ganser ers mis Ebrill 2020 ac mae wedi ymrwymo i godi ymwybyddiaeth o ganser y coluddyn ymhlith pobl ifanc. Gan dynnu ar ei phrofiad byw, mae hi'n eirioli dros well cefnogaeth i bobl ifanc sy’n cael eu heffeithio gan ganser. Yn ystod haf 2025, cwblhaodd ras 10km gyda'i gŵr i godi arian ar gyfer Tîm y Colon a’r Rhefr CTM, ac mae hi'n rhoi clod i'w chyfranogiad gyda parkrun am chwarae rhan hanfodol yn ei hadferiad.
"Rwy'n gwirfoddoli ar gyfer grŵp 5K Your Way fy parkrun lleol oherwydd rydw i eisiau helpu unrhyw un sy'n cael ei effeithio gan ganser i gadw'n heini."
"Nid yw ymarfer corff mor hawdd ag yr arferai fod, ond mae'n helpu gyda fy iechyd meddwl a gwella o lawdriniaeth. Mae codi ymwybyddiaeth yn golygu cymaint i mi - fy nghenhadaeth i yw sicrhau nad oes unrhyw un arall yn profi'r salwch hwn sy'n cymryd cymaint oddi wrthych.“
Mae Rachel hefyd wedi bod yn gweithio gyda Chymorth Canser Macmillan i gynnwys adsefydlu canser o fewn gofal cleifion. Mae Cymorth Canser Macmillan wedi rhyddhau eu maniffesto 2026 sy'n manylu:
"Mae cymorth canser yn mynd y tu hwnt i driniaeth glinigol. Rydym yn galw am fynediad at adsefydlu a chymorth seicolegol i bawb sydd wedi cael diagnosis o ganser yng Nghymru."
Darllenwch fwy am y manifesto.
Methu gwneud parkrun Aberdâr? Mae chwe Parkrun 5k ar draws CTM, ynghyd â digwyddiadau iau i deuluoedd. Dewch o hyd i'ch digwyddiad parkrun agosaf yma.
Gallwch hefyd ddarllen mwy am 5K Your Way - Move Against Cancer.
Angen cymorth canser?
Mae YAMG Gyda’n Gilydd yn rhaglen mewn partneriaeth â Chymorth Canser Macmillan, sy'n helpu pobl sy'n byw gyda chanser a'u teuluoedd i ddelio â'u hanghenion emosiynol ac ymarferol trwy eu cyfeirio at wasanaethau cymorth canser lleol fel nad oes neb yn wynebu canser ar ei ben ei hun.
Ar hyn o bryd mae ar gael yn ardal bwrdd iechyd Cwm Taf Morgannwg sy'n cwmpasu Pen-y-bont ar Ogwr, Merthyr Tudful a Rhondda Cynon Taf.
Ewch i wefan YAMG Gyda’n Gilydd.
04/02/2026