Yn ystod Wythnos Prentisiaethau 2026, rydym wrth ein bodd yn dathlu gwaith anhygoel ein prentisiaid Gweithwyr Cymorth Mamolaeth (MSW) yn CTM, grŵp o unigolion ymroddedig sy'n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i deuluoedd ar draws ein cymunedau.
O gefnogi mamau newydd gyda bwydo ar y fron, monitro iechyd babanod newydd-anedig, cynorthwyo bydwragedd mewn clinigau ac ysbytai, i roi sicrwydd ac arweiniad i deuluoedd, mae'r prentisiaid hyn wrth wraidd gofal mamolaeth.
Cwrdd â'n Prentisiaid Gweithwyr Cymorth Mamolaeth
Ymunodd Tammy Hale â'r tîm gofal iechyd cymunedol ym mis Mehefin 2024, o gefndir gofal cyn-enedigol. Mae hi'n cyfaddef nad oedd hi wedi ystyried cymorth mamolaeth yn wreiddiol, ond fe wnaeth anogaeth gan gydweithwyr a'i hawydd i ddilyn gyrfa fel bydwraig yn y pen draw ei hysbrydoli i wneud cais.
“Gwelais y swydd hon yn cael ei hysbysebu, ac mae fy modryb yn fydwraig a dywedodd, 'Tammy, byddet ti'n anhygoel yn y rôl hon.' Fe wnes i gais ddwy awr cyn i’r swydd gau!
Mae diwrnod nodweddiadol Tammy yn ei gweld yn cysgodi ei mentoriaid mewn clinigau, yn cymryd arsylwadau menywod, yn cynnal profion gwaed a chymryd samplau dŵr, yn trefnu apwyntiadau, ac yn tawelu meddwl. Mae hi wrth ei bodd yn bod yn rhan o'r daith o feichiogrwydd cynnar i ofal ôl-enedigol.
“Y rhan orau o’r swydd hon yw bod yno i’r menywod a chael y cwtshys newydd-anedig hynny. Rwy’n eu tywys trwy'r daith a rhoi gwybod iddyn nhw nad ydyn nhw byth ar eu pennau eu hunain," eglura Tammy.
Mae ei phrentisiaeth hefyd wedi cynnig cyfleoedd dysgu eithriadol, gan gynnwys arsylwi toriadau Cesaraidd brys yn Ysbyty Tywysoges Cymru: " Roeddwn i'n ddigon ffodus i weld toriadau brys categori tri a dysgu am y broses, rheoli gwaed, ac arferion theatr. Roedd yn rhyfeddol, a dim ond cryfhau fy edmygedd o fydwragedd wnaeth hynny.”
Ymunodd Hannah Traff â rôl MSW ar ôl gweithio yn y ward lawfeddygol frys. Daeth ei chymhelliant o'i chariad at weithio gyda babanod a chefnogi teuluoedd sy'n bwydo ar y fron.
“Roeddwn i eisiau helpu gyda babanod, bwydo ar y fron, a chefnogi teuluoedd. Gallu treulio amser gyda mamau a babanod, ateb eu cwestiynau, a thawelu eu meddwl, dyna sy'n gwneud y rôl hon mor arbennig.”
Mae Hannah wedi cofleidio fframwaith y brentisiaeth, gan gydbwyso astudio ar-lein, diwrnodau astudio wedi'u diogelu, ac asesiadau ymarferol dan arweiniad bydwragedd mewn clinigau ac ysbytai. Mae hi hefyd yn gwneud sifftiau ychwanegol i ennill profiad ymarferol gyda gofal newyddenedigol, o wiriadau pwysedd gwaed a samplu dŵr i sgrinio smotiau gwaed newyddenedigol.
“Mae’r bydwragedd a’r timau cymunedol yn anhygoel. Maen nhw wedi fy nghefnogi bob cam o'r ffordd ac wedi fy helpu i deimlo'n hyderus yn fy rôl,” meddai hi.
Ymunodd Fay Gould ar ôl gyrfa hir mewn gofal a wardiau ysbyty, a dechreuodd y brentisiaeth yn 59 oed. Mae ei stori hi’n dangos nad yw hi byth yn rhy hwyr i ddechrau rhywbeth newydd.
“Rwy’n dwlu bod gyda phobl, ac mae’r swydd hon yn gadael i mi fod yn ymarferol gyda theuluoedd. Dw i'n teimlo y gallai hyn fod yn swydd i mi ar ôl ymddeol – dydy hi ddim yn teimlo fel gwaith. Mae pob dydd yn werth chweil.”
Fel Tammy a Hannah, mae Fay yn tynnu sylw at agweddau emosiynol yn ogystal ag ymarferol y rôl:
“Mae'n fath mor wahanol o flinder, nid yn unig yn gorfforol, ond yn emosiynol. Gallu cefnogi mam wrth iddi fwydo am y tro cyntaf, helpu gyda gwirio pwysau'r babi, neu fod yno i'w thawelu, dyna sy'n gwneud y swydd hon mor foddhaol.”
Mae ein holl brentisiaid MSW yn pwysleisio pwysigrwydd mentora a gwaith tîm. O fydwragedd fel Kate Strong a Nick Morong i dimau cymunedol ar draws gofal cynenedigol ac ôl-enedigol, mae'r rhwydwaith cymorth wedi bod yn hanfodol ar gyfer eu dysgu. “Mae’r gefnogaeth yn anhygoel, ac mae’r cyfleoedd dysgu’n ddiddiwedd,” meddai Tammy.
Mae Hannah yn cytuno: “Mae cael eich arsylwi a’ch tywys mewn clinigau a thasgau ymarferol yn gwneud gwahaniaeth enfawr. Mae'n meithrin hyder, ac mae gwybod bod y tîm yn eich cefnogi yn caniatáu i chi ganolbwyntio ar ddysgu a rhoi'r gefnogaeth orau i deuluoedd.”
I'r holl brentisiaid hyn, mae'r llawenydd yn dod o'r effaith uniongyrchol sydd ganddyn nhw ar deuluoedd. Maen nhw'n helpu rhieni i lywio dyddiau cynnar rhianta, yn darparu cefnogaeth ar y fron, yn egluro profion sgrinio babanod newydd-anedig, ac yn sicrhau nad yw teuluoedd byth yn teimlo'n unig.
“Weithiau mae mamau’n poeni am beth allai ymddangos fel pethau bach, lliw eu dŵr, bwydo, pwysau, ond rydyn ni yno i roi sicrwydd, arweiniad a chefnogaeth. Mae'n anhygoel gweld eu rhyddhad a'u hapusrwydd," eglura Tammy.
“Galla i dreulio oriau yn cefnogi teulu os oes angen, boed hynny’n fwydo â photel, bwydo ar y fron, neu egluro profion. “Y cysylltiad a’r ymddiriedaeth yna yw popeth,” ychwanega Hannah.
Mae taith Cassie Cook yn enghraifft ddisglair o benderfyniad, angerdd a gofal. O'r cychwyn cyntaf, roedd Cassie yn gwybod ei bod hi eisiau bod yn fydwraig. Gan dyfu i fyny yng nghanol plant yn ei theulu, roedd hi bob amser yn breuddwydio am fod yn fam ei hun, ac roedd helpu teuluoedd eraill fel bydwraig yn teimlo fel llwybr naturiol.
“Doeddwn i ddim yn gwybod o oedran ifanc fy mod i eisiau bod yn fydwraig,” meddai, “ ond roeddwn i bob amser yn gwybod fy mod i eisiau bod yn fam. Roedd gwylio plant yn tyfu i fyny o fy nghwmpas wedi gwneud i fi fod eisiau gofalu am eraill hefyd.”
Cyn ymuno â'r brentisiaeth, cafodd Cassie brofiad gwerthfawr o weithio ym maes gofal yr henoed, gan adeiladu ei sgiliau'n raddol a dysgu pwysigrwydd cefnogaeth dosturiol. Talodd ei phenderfyniad ar ei ganfed pan ymunodd â phrentisiaeth MSW yn CTM yn 2024, gan ddechrau ar Ward 18.
Nawr, mae Cassie yn ffynnu yn ei rôl, gan gysgodi bydwragedd profiadol, mynychu apwyntiadau, monitro lles cleifion, a hyd yn oed newid rhwymynnau am y tro cyntaf. Ei hoff ran?
“Y babanod,” meddai hi gyda gwên. “Mae gweld wynebau’r mamau pan maen nhw’n cwrdd â’u babanod newydd-anedig, arogl babi newydd, mae’n anhygoel.”
Mae Cassie wedi’i swyno gan y wyddoniaeth y tu ôl i ofal mamol, o fanteision bwydo ar y fron i hud cyswllt croen-i-groen, ac mae hi’n awyddus i rannu’r wybodaeth hon gyda theuluoedd, ffrindiau a rhieni’r dyfodol.
Ei llawenydd a'i empathi sy’n gwneud Cassie yn wahanol, nid dim ond ei datblygiad technegol. Mae hi'n pwysleisio nad swydd yn unig yw'r brentisiaeth hon, ond ffordd o ffynnu, o wneud gwahaniaeth gwirioneddol ym mywydau teuluoedd.
Mae Debbie Griffiths, Uwch Fydwraig gyda 38 mlynedd o brofiad, yn myfyrio ar daith bydwreigiaeth a rôl hanfodol prentisiaid fel Cassie a'r lleill. Ar ôl hyfforddi fel nyrs cyn symud i fydwreigiaeth, mae Debbie wedi gweld esblygiad gofal o arferion meddygol iawn, seiliedig ar ysbytai yn yr 1980au i ofal sy’n grymuso, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ac sy'n canolbwyntio ar fenywod heddiw.
“Mae clywed straeon y prentisiaid yn brofiad sy’n eich darostwng,” meddai Debbie. “Er fy mod i’n gwybod eich enwau ar bapur, roedd gwrando ar eich profiadau a’r angerdd yn dod drwodd yn emosiynol. Fe wnaeth fy atgoffa pam rydyn ni'n gwneud y gwaith hwn: i gefnogi menywod, teuluoedd, ac ein gilydd.”
Mae Rhian Lewis, Arweinydd Dysgu a Datblygu Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg, yn myfyrio ar yr ymroddiad a'r twf y mae wedi'i weld: “Mae gwylio’r prentisiaid hyn yn datblygu eu sgiliau, eu hyder a’u hangerdd wedi bod yn hynod ysbrydoledig. Mae pob un ohonyn nhw wedi wynebu heriau, wedi manteisio ar bob cyfle i ddysgu, ac wedi dangos y gwydnwch y mae'r proffesiwn hwn yn ei fynnu. Nid dysgu swydd yn unig ydych chi, rydych chi'n llunio dyfodol bydwreigiaeth a gofal cymunedol.”
08/02/26